سيد ظهير الدين مرعشى
124
تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )
در ذكر احوال نايبان خلفاء و احوال داعيان و امراى خراسان كه به طبرستان مسلّط بودند چنان مذكور است اوّل كسى كه در اسلام به طبرستان آمد در ايّام خلافت عمر ، حسن بن على عليه السّلام بود است . و عبد اللّه بن عمر و مالك ابن الحارث الاشتر و قثم بن العباس در خدمت حضرت امامت قباب بودند . و مىگويند كه مسجد جامع كهنهء آمل را كه مسجد طشتهزنان مىگويند مالك اشتر ساخته است ، و اين سخن صحيح نيست . آنچه به صحّت مقرون است ؛ آنست كه شخصى مالكى مذهب آن مسجد را ساخته است . و نبيرههاى بانى آن بنا هنوز در لار قصران مىباشند . هر سال به آمل مىآيند و عمارت آن مسجد را مىكنند و مسجدى يعنى مشهدى كه معروف است به لله پرچين مقبر مشايخ و سادات ايشان است . و مردم آمل كه اسلام قبول كردند مالك المذهب بودند ، تا به عهد داعى الكبير ، و او ايشان را شيعهء اماميه ساخت . و مسجد طشتهزنان كه نوشته شد منسوب به مالكى مذهب است نه مالك اشتر . و موضعى را كه مالكه دشت مىخوانند موضع نزول عبد اللّه بن مالك است نه مالك اشتر . بعد از آن در ايّام خلافت حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام ، قومى در طبرستان